De San Martiño ao actual Bolaño pasando por diante da actual igrexa, casa grande de Bolaño, da liñaxe dos Osorio, creo lembrar, para visitar o quiosco da música e lagas de enlagar o liño, desde aquí visita ao forno de cocer o cal, da familia Rego e pola corredoira de Xuvil ou Xivil subirmos bordeando a croa polo camiño que traían o cal para cocer e, con ese motivo aparecería, como consecuencia, o descubrimento da cova da Valiña e, que outro socio e amigo César Llana nos ten falado varias veces e reproducimos aquí o que el escribiu para colocar nun panel que temos pensado colocar como punto informativo sobre a mesma:

   A cova foi descuberta en 1962 durante os traballos de extracción de pedra para facer cal, pois, ao parecer, o seu acceso estaba completamente colmatado. D. Darío Trashorras, propietario do xacemento, tivo a responsabilidade de depositar no Museo Arqueolóxico Provincial del Lugo os ósos entón aparecidos. Os estudos realizados, por Manuel Vázquez Seijas en 1965 e por Felipe Arias Vilas en 1971, permitiu coñecer o interese do xacemento.  Salientar a presenza de dúas azagaias e, comentar que eran as primeiras mostras de útiles óseos paleolíticos coñecidos en Galicia.
   As campañas de excavación desenvolvidas a finais dos oitenta e principios dos noventa do século pasado, confirmaron a existencia dun xacemento paleolítico, no cal, hai uns 32.000 anos, grupos de cazadores-recolectores tiñan usado a cova da Valiña durante as súas estadías mentras cazaban, recolectaban e pescaban nestes vales.
   Entre os animais que entón compartían o espazo cos humanos téñense documentado cervos (Cervus elaphus L.), corzos (Capreolus capreolus L.), grandes bóvidos (Bos primigenius B. / Bison priscus B.), xabaríns (Sus scrofa L.), cabalos (Equus caballus L.), coello (Oryctolagus cuniculus L.), todos eles formarían parte da dieta do grupo humano. Xunto a eles tamén estaban presentes outros que competían na búsqueda de alimento cos homes, é o caso da hiena (Crocuta crocuta E.), do lobo (Canis lupus L.)… Finalmente, cabe salientar entre a fauna da zona a presencia do castor (Castor fiber L.), do rinoceronte (Dicerorhinus kirchbergensis J. [Rhinoceros mercki J.]) ou do oso (Ursus arctos L.; Ursus spelaeus R.).
   O estudo dos sedimentos, dos micromamíferos e do polen, xunto coas características da fauna antes citada, permiten coñecer que os homes e as mulleres da época vivían nunhas condicións medioambientais máis frescas e húmidas que as dos nosos días.
   Desde a cova da Valiña baixamos a Bolaño pola estrada de Serés para voltar a Castro Verde. Comentar que deixamos a outra parte do roteiro para o mes de decembro.
   Pola tarde, celebrouse a Asemblea anual como estaba previsto.
Saúde, Terra e Lingua.
Manolo Muñiz